https://mail.innews.az/uploads/news/2026-10/_innews_c6b9d9d9eb1ca3ee712cf30fb_o.jpg
Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın həyat yoldaşı Əminə Ərdoğan Türk Dövlətləri Təşkilatının (TDT) Ailə və Qadın Şurasının ilk Fəxri Himayəçilik Komitəsinin iclasında türk dünyasında qadınların cəmiyyətdəki rolu, ailə institutunun gücləndirilməsi və ortaq mədəni dəyərlərin qorunması məsələlərinə toxunub.
"innews media" xəbər verir ki, Ankarada Çankaya Köşkündə Əminə Ərdoğanın ev sahibliyi ilə “Həmrəylikdən institusional əməkdaşlığa: Türk dünyasında ailə və qadın” mövzusunda TDT Ailə və Qadın Şurasının ilk Fəxri Himayəçilik Komitəsinin iclası keçirilib.
TDT-nin XIII Dövlət və Hökumət Başçıları Zirvə görüşündə iştirak etmək üçün Ankaraya gələn dövlət başçılarının həyat yoldaşlarının, Türkiyənin Ailə və Sosial Xidmətlər naziri Mahinur Özdemir Göktaşın, eləcə də üzv ölkələrin yüksəksəviyyəli nümayəndələrinin qatıldığı toplantıda türk dünyasında ailə və qadın sahəsində ortaq iradənin davamlı institusional əməkdaşlığa çevrilməsi hədəflənib.
Əminə Ərdoğan tədbirdə iştirak etmək üçün Çankaya Köşkünə gələn Özbəkistan Prezidenti Şavkat Mirziyoyevin həyat yoldaşı Ziroat Mirziyoyevanı, Qırğızıstan Prezidenti Sadır Japarovun həyat yoldaşı Aygül Japarovanı və Şimali Kipr Türk Cümhuriyyətinin Prezidenti Tufan Erhürmanın həyat yoldaşı Nilden Bektaş Erhürmanı səmimiyyətlə qarşılayıb.
Dövlət başçılarının həyat yoldaşları xatirə fotosunun çəkilməsindən sonra iclas zalına keçiblər.
“Türk Dünyası – 2040” Vizyonuna yeni istiqamət qazandırmaq niyyətindəyik
Çıxışı zamanı Əminə Ərdoğan TDT-nin XIII Zirvə görüşü münasibətilə dövlət başçılarının həyat yoldaşları ilə Ankarada bir araya gəlməkdən məmnunluğunu ifadə edib.
Türk dünyasının ortaq tarix, mədəniyyət, kimlik və sivilizasiya dəyərləri ilə birləşən böyük bir ailə olduğunu vurğulayan Əminə Ərdoğan iştirakçıları qonaq deyil, bacı-qardaş kimi qəbul etdiyini bildirib və onların hər birinə iştiraklarına görə təşəkkür edib.
O xatırladıb ki, indiyədək TDT çərçivəsində iqtisadiyyatdan enerjiyə, mədəniyyətdən texnologiyaya qədər bir çox sahədə mühüm əməkdaşlıq əlaqələri qurulub. “Türk Dünyası – 2040” Vizyonu ilə ortaq gələcəyin birlikdə formalaşdırılması istiqamətində iradə ortaya qoyulduğunu qeyd edən Ərdoğan bu strategiyaya yeni istiqamət qazandırmaq niyyətində olduqlarını bildirib.
Onun sözlərinə görə, müasir dövrün əsas xüsusiyyətlərindən biri dünyanın heç vaxt olmadığı qədər bir-birinə yaxınlaşmasıdır. Eyni texnologiyalardan istifadə edilməsi və qlobal proseslərin bütün cəmiyyətlərə təsir göstərməsi rəqəmsal, iqtisadi və sosial transformasiyaların nəticələrinin ortaq şəkildə yaşanmasına səbəb olur.
Əminə Ərdoğan qeyd edib ki, uzaq ölkələrin kiçik yaşayış məntəqələrində populyarlaşan tendensiyalar belə qısa müddətdə bütün dünyaya yayıla bilir. Bu proses cəmiyyətlərin getdikcə eyniləşməsinə və özünəməxsus xüsusiyyətlərini itirməsinə gətirib çıxarır.
Bununla belə, hər bir cəmiyyətin öz tarixinə, mədəniyyətinə və inanclarına əsaslanan fərqli dünyagörüşünə malik olduğunu vurğulayan Ərdoğan ailəyə verilən dəyərdən tutmuş sosial münasibətlərə qədər cəmiyyətləri fərqləndirən xüsusiyyətlərin məhz bu dəyərlər əsasında formalaşdığını bildirib.
“Güclü qadın anlayışı yalnız bir həyat tərzi ilə məhdudlaşdırıla bilməz”
Əminə Ərdoğan qloballaşma nəticəsində bəzi cəmiyyətlərin həyat tərzinin və dünyagörüşünün bütün bəşəriyyət üçün ümumi meyar kimi təqdim olunduğunu deyib.
O, qadınlarla bağlı müzakirələrin də bu tendensiyanın nümunələrindən biri olduğunu bildirərək, vahid ideal qadın obrazının qadının gücü, azadlığı, uğuru və həyat tərzi ilə bağlı təsəvvürləri müəyyənləşdirməyə başladığını diqqətə çatdırıb.
Əminə Ərdoğanın sözlərinə görə, bu hazır qəliblərə uyğun gəlməyən qadınlar isə cəmiyyətdə görünürlük və öz səslərini ifadə etmək imkanlarını itirirlər.
O, analıq və əmək fəaliyyətinin bir-birinə alternativ kimi təqdim edilməsinin qadınları ailə həyatı ilə karyera arasında seçim etməyə məcbur etdiyini vurğulayıb. Qadınların uğurunun yalnız peşəkar mövqeləri ilə ölçülməsinin onların ailə həyatına verdiyi böyük töhfələri kölgədə qoyduğunu qeyd edib.
Eyni zamanda, qadınların yalnız ailədaxili rolları ilə məhdudlaşdırılmasının onların elm, siyasət, iqtisadiyyat və ictimai həyatın digər sahələrində potensiallarını reallaşdırmasına mane olduğunu bildirib.
“Halbuki güclü qadın olmaq yalnız bir həyat tərzinə sığdırıla bilməyəcək qədər geniş anlayışdır. Bizim arzumuz qadınların idxal edilmiş qəliblərə məhkum olmadığı, öz dəyərləri, bacarıqları və iradələri ilə cəmiyyətdə yer tuta bildikləri bir ictimai quruluşun formalaşmasıdır”, – deyə Əminə Ərdoğan bildirib.
O, böyük cəmiyyətlərin öz hekayələrini öz nümunəvi şəxsiyyətləri vasitəsilə yazdıqlarını qeyd edərək, türk dünyasının bu baxımdan zəngin tarixi təcrübəyə malik olduğunu vurğulayıb.
Əminə Ərdoğan XIV əsrdə türk torpaqlarını gəzmiş İbn Battutanın qadınların cəmiyyətdəki yüksək mövqeyini öz səyahətnaməsində heyranlıqla təsvir etdiyini xatırladıb. O, Teymurilər dövründə yaşamış Gövhərşadın siyasi nüfuzu ilə yanaşı, yaratdığı elm və mədəniyyət müəssisələri ilə də tarixdə iz qoyduğunu bildirib.
Qırğız tarixinin görkəmli qadın simalarından Kurmancan Datkanın siyasi liderliyi və diplomatik bacarığı ilə tanındığını deyən Ərdoğan 1546-cı ilə aid İstanbul vəqf qeydlərinə əsasən, vəqflərin 36 faizinin qadınlar tərəfindən yaradıldığını diqqətə çatdırıb.
O, XIII əsrdə Anadoluda ictimai problemlərin həllində, iqtisadi həyatın inkişafında və sənətkarlıq sahəsində fəal iştirak edən qadınların bir araya gələrək “Bacıyan-ı Rum” təşkilatını yaratdıqlarını da xatırladıb.
Əminə Ərdoğan vurğulayıb ki, bu tarixi irsi xatırlamaq yalnız keçmişlə fəxr etmək deyil, həm də gələcək üçün ortaq yanaşma formalaşdırmaq baxımından əhəmiyyətlidir:
“Tariximizin bütün dövrlərində qadınların bərabər imkanlara malik olduğunu söyləyə bilmərik. Lakin görürük ki, qadınların cəmiyyət həyatında güclü və fəal mövqeyə sahib olması bizim sivilizasiya coğrafiyamız üçün yad təcrübə deyil. Etməli olduğumuz bu təcrübəni cəmiyyətlərimizin mədəni həssaslıqları, prioritetləri və sosial reallıqları ilə uzlaşan, türk dünyasına məxsus bir perspektivə çevirməkdir”.
“Doğum səviyyəsinin azalması ailə institutunu böhranla üz-üzə qoyur”
Müasir dünyada cəmiyyətlərin inkişaf səviyyəsinin əsasən iqtisadi artım, istehsal gücü və texnologiya kimi göstəricilərlə ölçüldüyünü bildirən Əminə Ərdoğan əslində hər bir cəmiyyətin gücünün ailə institutunun möhkəmliyindən qaynaqlandığını qeyd edib.
Ailələri cəmiyyətlərin görünməyən qalaları adlandıran Ərdoğan ailənin uşaqlar üçün məktəb, xəstələr üçün şəfa məkanı, yaşlılar üçün isə qayğı və dəstək ünvanı olduğunu bildirib.
Onun sözlərinə görə, həyatın bir çox çətinliyi ailədaxili həmrəylik və qarşılıqlı dəstək sayəsində daha böyük sosial problemlərə çevrilmədən aradan qaldırılır.
Bununla yanaşı, müasir dövrdə sosial dəyişikliklər, fərdiləşmə, rəqəmsallaşma və doğum səviyyəsinin azalması kimi amillərin ailə institutunu böhranla üz-üzə qoyduğunu diqqətə çatdırıb.
Əminə Ərdoğan qadın məsələlərinin ailə həyatından ayrı şəkildə nəzərdən keçirilməsinin də bu böhranı dərinləşdirən amillərdən biri olduğunu vurğulayıb.
O bildirib ki, qadınların analıq və əmək fəaliyyəti arasında seçim etməyə məcbur qalmadığı, ailədaxili məsuliyyətlərin ədalətli bölüşdürüldüyü və gənclərin rahatlıqla ailə qura bildiyi sosial mühit yaradılmalıdır.
Türkiyənin bu yanaşma əsasında ailəyönümlü siyasət həyata keçirdiyini bildirən Əminə Ərdoğan Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın rəhbərliyi ilə 2025-ci ilin “Ailə İli”, 2026–2035-ci illər dövrünün isə “Ailə və Əhali Onilliyi” elan edildiyini xatırladıb.
O qeyd edib ki, Türkiyədə qadınların təhsil, sahibkarlıq, məşğulluq və texnologiya sahələrində dəstəklənməsi istiqamətində tədbirlər görülür, qadınlara qarşı zorakılığa qarşı “sıfır tolerantlıq” prinsipi ilə mübarizə aparılır.
“Türkiyə olaraq yanaşmamız ondan ibarətdir ki, qadını və ailəni gücləndirən hər bir addım inkişafın, dayanıqlı gələcəyin və ictimai rifahın əsas şərtidir”, – deyə o bildirib.
Ailə və Qadın Şurasının ilk rəsmi iclası Özbəkistanda keçirilə bilər
Əminə Ərdoğan digər dövlət başçılarının həyat yoldaşlarının da bu məsələlərə xüsusi diqqət yetirdiklərini bildiyini deyərək, üzv ölkələrin təcrübə mübadiləsi üçün geniş imkanlara malik olduğunu vurğulayıb.
O qeyd edib ki, ortaq problemlərə birgə yanaşma əsasında həll yollarının tapılması məqsədilə yaradılan Ailə və Qadın Şurası türk dünyası üçün davamlı əməkdaşlıq platformasına çevrilməlidir.
“Şuramızın daimi əməkdaşlıq platforması olmasını hədəfləyirik. İnanıram ki, Fəxri Himayəçilik Komitəsinin dəyərli üzvləri Şuramızın fəaliyyətinə dəstək verəcək və bu ortaq vizionu ən yüksək səviyyədə mənimsəyəcəklər. Bu gün Ankarada Şuramızın ilk addımlarını sizinlə birlikdə atmış olduq. Şuramızın ilk rəsmi iclasını, inşallah, gələn il Özbəkistanda keçiriləcək Türk Dövlətləri Təşkilatının XIV Zirvə görüşü çərçivəsində dəyərli bacım Ziroat xanımın ev sahibliyi ilə keçirməyi arzulayıram”, – deyə Əminə Ərdoğan bildirib.
O, Şuranın türk dünyası və bütün bəşəriyyət üçün faydalı fəaliyyət göstərəcəyinə ümidvar olduğunu bildirərək, Türkiyənin Ailə və Sosial Xidmətlər Nazirliyinə, üzv ölkələrin aidiyyəti qurumlarına və prosesdə əməyi olan hər kəsə təşəkkür edib.
Əminə Ərdoğanın çıxışından sonra Özbəkistan Prezidentinin həyat yoldaşı Ziroat Mirziyoyeva, Qırğızıstan Prezidentinin həyat yoldaşı Aygül Japarova və Şimali Kipr Türk Cümhuriyyəti Prezidentinin həyat yoldaşı Nilden Bektaş Erhürman da mövzu ilə bağlı fikirlərini bölüşüblər.
Daha sonra türk dünyasında ailə və qadın sahəsində ortaq iradənin konkret əməkdaşlıq addımlarına çevrilməsi məqsədilə “Türk Dövlətləri Təşkilatının Ailə və Qadın Şurasının Təsisçi Nazirlər İclası: İnstitusional əməkdaşlıq və birgə addımlar” mövzusunda sessiya keçirilib.
Türkiyənin Ailə və Sosial Xidmətlər naziri Mahinur Özdemir Göktaşın moderatorluğu ilə baş tutan sessiyada üzv ölkələrin müvafiq sahələr üzrə nazirləri çıxış ediblər.
Türk dünyasının mədəni irsi sərgidə və dəfilədə nümayiş olunub
Proqram çərçivəsində Əminə Ərdoğan və dövlət başçılarının həyat yoldaşları “Olgunlaşma İnstitutları Sərgisi” ilə tanış olublar.
Türkiyənin Milli Təhsil Nazirliyinin Həyatboyu Öyrənmə Baş İdarəsinə tabe olan Olgunlaşma İnstitutlarının kolleksiyalarından seçilmiş nümunələrin nümayiş olunduğu sərgidə ənənəvi əl sənətlərinin estetik zənginliyi və mədəni əhəmiyyəti diqqətə çatdırılıb.
Sərgidə Türküstandan Anadoluyadək uzanan geniş coğrafiyada formalaşmış toxuculuq, tikmə, geyim, bəzək sənətləri və cehiz ənənələrini əks etdirən 34 eksponat nümayiş etdirilib.
Dövlət başçılarının həyat yoldaşları sərgidə təqdim olunan geyimlərlə yaxından tanış olub, onları yüksək qiymətləndirib və öz ölkələrinin ənənəvi geyimləri ilə oxşar cəhətləri barədə fikir mübadiləsi aparıblar.
Türk qəhvəsi ikramından sonra qonaqlar Olgunlaşma İnstitutları tərəfindən hazırlanmış geyim kolleksiyasının nümayiş olunduğu dəfiləni izləyiblər.
Dəfilədə Anadolunun qədim geyim və bəzək mədəniyyəti ilə yanaşı, türk dünyasının ənənəvi geyim üslubundan ilhamlanan nümunələr də təqdim edilib.
Kolleksiyada Anadolunun ənənəvi geyim və gəlinliklərinin özünəməxsus detallarından ilhamlanaraq hazırlanmış modellərlə yanaşı, türk dünyasının milli geyim mədəniyyətini əks etdirən nümunələrə və Osmanlı saray qadın geyimlərinə də yer verilib.
TDT-yə üzv ölkələrin ənənəvi geyim mədəniyyətindən ilhamlanaraq hazırlanmış gəlinliklər də nümayiş etdirilən kolleksiyanın diqqətçəkən nümunələri arasında olub.
Qonaqlara türk mətbəxinin seçilmiş təamları təqdim edilib
Tədbirdən sonra Əminə Ərdoğan və dövlət başçılarının həyat yoldaşları nahar proqramında iştirak ediblər.
Aşpaz Çiğdem Seferoğlunun hazırladığı və türk qastronomiyasının zənginliyini əks etdirən yeməklər qonaqlara təqdim olunub.
Tenor Murat Karahanın musiqi ifası ilə müşayiət olunan nahar zamanı qonaqlara üzüm yarpağında muhacir çörəyi, turşulu pirpirim salatı, noxudlu xırtıldayan Urla ənginarı, kərə yağı ilə hazırlanan firik plovu və hisə verilmiş qatıq, fındıqlı şəkərpare, reyhan şərbəti və digər milli təamlar ikram edilib.
Dövlət başçılarının həyat yoldaşları türk dövlətlərinin ortaq tarixindən, zəngin mədəni irsindən və əsrlər boyu qorunub saxlanılan əlaqələrindən ilhamlanaraq hazırlanmış xüsusi süfrə arxasında bir araya gəliblər.
Firuzəyi rəngin üstünlük təşkil etdiyi süfrənin mərkəzində yerləşdirilən xüsusi mis kompozisiya türk dünyasının ortaq köklərini və bu köklərdən yaranan birliyi simvolizə edib.
Bir nöqtədən başlayaraq müxtəlif istiqamətlərə uzanan, budaqlanaraq çiçəklənən naxışlar ortaq mədəni irsdən bəhrələnən türk dövlətlərinin zənginliyini, inkişafını və davamlılığını ifadə edib. Naxışları bir-birinə bağlayan kordonlar isə tarix boyu qorunub saxlanılan mədəni əlaqələrin, həmrəyliyin və birliyin rəmzi kimi hazırlanıb.
Əminə Ərdoğanın seçimində Ankara keçisinin tiftiyindən hazırlanan parça olub
Tədbir zamanı Əminə Ərdoğanın Ankara keçisinin tiftiyindən əldə edilən sof parçasından hazırlanmış geyimi də diqqət çəkib.
Ankara Valiliyinin nəzdində fəaliyyət göstərən “İz Ankara” Dizayn və Əl Sənətləri Mərkəzində hazırlanan geyimin üzərindəki naxışlar 100 faiz tiftik ipindən istifadə edilməklə, çin iynəsi texnikası əsasında əl işi ilə işlənib.
Əminə Ərdoğanın bu geyimə üstünlük verməsi ətraf mühitə həssas yanaşma, “Sıfır Tullantı” təşəbbüsü və dayanıqlılıq mesajı kimi qiymətləndirilib.
Ən son xəbərləri səhifəmizdən də izləyin
